"Kiçelmek" termini matanyň ýa-da eşigiň ölçeginiň üýtgemegi hökmünde kesgitlenip bilner. Bu ölçeg üýtgemesi matanyň uzynlygy, ini we galyňlygy üçin oňyn (ösmek ýa-da uzalmak) ýa-da negatiw (kiçelmek) bolup biler. Matanyň galyňlygy gaýtadan işlemek we ulanmak sebäpli hem üýtgese-de, bu adatça mesele hasaplanmaýar. Pagta matalarda kiçelmek uzynlyk we/ýa-da ini ölçegleriniň ýitmegidir. Egin-eşiklerde kiçelmek diňe bir matanyň ölçegleriniň üýtgemegi bilen baglanyşykly däl, eýsem tikişleriň ýyrtylmagy, ilmek we eşigiň umumy oturylyşy ýaly beýleki parametrler bilen hem baglanyşykly bolup biler.
Kiçelmek, adatça kir ýuwmak prosesiniň netijesinde matanyň asyl ölçeginden kiçelmegi prosesidir. Pagta matanyň iki esasy kemçiligi bar: Ol soňraky ýuwulanda kiçelýär we gyrymsylaşýar. Şeýle-de bolsa, tebigy taýdan kiçelmäge has çydamly matalar bar. Poliester ýa-da neýlon ýaly sintetiki süýümler, adatça, beýlekilerden az kiçelýär, ýöne 100% kiçelmäge çydamly däl.
Matanyň kiçelmeginiň görnüşleri:
1, Gurluşyk kiçelmesi:
Pagta mata örme ýa-da dokma maşynynda öndürilenden soň, ulanylýan ýüplügiň dürli gurluşyna mahsus häsiýetlere eýe bolýar. Bu häsiýetler ýa-da şertler çig ýagdaý diýlip atlandyrylýar we dürli häsiýetler, şol sanda kiçelme üçin synagdan geçirilip bilner. Bu tapgyrda ölçenýän kiçelme görnüşi gurluşyk kiçelmesi hökmünde kesgitlenýär, bu bolsa diňe matany ýasamak üçin ulanylýan dizaýn üýtgeýjilerine esaslanýan matadaky ölçeg üýtgemeleriniň möçberidir. Gurluş kiçelmesi önümçilikden soň, ýöne indiki proseslerden öň ölçenýär.
2, Işläp çykarmak üçin kiçelme:
Boýamak we tamamlamak prosesleri, şeýle hem geýim öndürmek prosesi önümiň ölçeglerine täsir edýär. Käbir prosesler beýlekilerinden has uly täsir edýär.
Bu ädimler gaýtadan işlemegiň kiçelmegine getirýär, bu bolsa prosesiň matanyň gurluş kiçelmegine goşýan ýa-da aýyrýan ölçegleriniň üýtgemegi hökmünde kesgitlenip bilner, şonuň üçin galan kiçelme üýtgeýär. Uzynlyk we giňlik ölçegleri hem täsir edýär we matalar hem dartylyp, hem-de gysylyp bilner. Köp halatlarda, çygly gaýtadan işlemek uzynlygy uzaldýar we giňligi azaldýar. Bu kiçelmeleriň käbiri elastik kiçelme bolup, aňsatlyk bilen dikeldilip bilner; ýöne, käbir ölçeg üýtgeşmelerini dikeltmek mümkin däl, sebäbi matanyň elastik çäkleri önümçilik wagtynda aşyldy.
3, Elastik kiçelme:
Elastik kiçelme, önümçilik we beýleki bejerişler wagtynda emele gelýän stresleriň täsiri astynda matanyň erkin boşalmagy ukybynyň netijesinde matanyň ölçeginiň üýtgemegidir.
4, Guradyş kiçelmesi:
Guradyş prosesinde süýümleriň, ýüplükleriň we gurluşlaryň "şişmeginiň" netijesinde mata ölçegleriniň üýtgemegi guradyş prosesinde ýüze çykýar. Guradyş fizikasy sebäpli gurluş öz-özünden kiçelýär. Boýamak we guradyş taýýarlamak prosesinde dowamly prosesler, adatça, uzynlygy uzaldýar we ini uzaldýar ýa-da azaldýar, käte olaryň elastikliginden çykyp, gowşan ölçeglerini üýtgedýär.
Ýuwulanda iki görnüşli kiçelme hem bolýar: uzynlyk ugry boýunça we giňlik ugry boýunça.
Adatça kiçelýän materialyň üstünde kwadrat meýdan çyzylýar we ölçelýär. Belgilenen mata ýuwma siklinde arassa suwda 30 minut gaýnadylýar, santrifugada saklanýar we howada guradylýar. Kwadratyň ölçegleri guradylan matany ütüklemezden ölçelýär we kiçelmegi kesgitlenýär. Gowy oturýan matanyň galan kiçelmegi 1% -den köp bolmaly däl.
Bu makalanyň size peýdaly bolmagyna umyt edýäris. Matalar we senagat habarlary barada has giňişleýin maglumat almak üçin web sahypamyza göz aýlaň. Islendik sorag üçin biziň bilen habarlaşyp bilersiňiz.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 12-nji fewraly